การวิเคราะห์ Tolerance of Position ตอน 4

การควบคุมแบบ Composite Control จะมีการกำหนดค่าพิกัดความคลาดเคลื่อน 2 ส่วน การควบคุมในส่วนบนเป็นการควบคุมที่เรียกว่า Pattern Locating Tolerance Zone Framework หรือ PLTZF ซึ่งสามารถควบคุมได้ทั้งการจัดวางทิศทาง (Orientation) และการจัดวางตำแหน่ง (Location) ส่วนการควบคุมในส่วนล่างเป็นการควบคุมที่เรียกว่า Feature Relating Tolerance Zone Framework หรือ FRTZF ซึ่งมีชื่อเรียกอย่างไม่เป็นทางการสั้นๆ ว่า “ฟริชซ์” (Fritz) โดยลักษณะการควบคุมแบบ FRTZF จะสามารถควบคุมได้เฉพาะการจัดวางทิศทางเท่านั้น

1269324_521071884642396_1434762483_o

รูปร่างของขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อน (Tolerance Zone) มีลักษณะเป็นทรงกระบอก (Cylindrical Shape) ที่แนวแกนกลางของทรงกระบอกขนานกับระดาบดาตั้ม A แต่ไม่มีการควบคุมระยะห่างจากระนาบดาตั้ม ดังนั้นระนาบดาตั้ม A จึงควบคุม (Constrain) ควบคุมเฉพาะความเป็นอิสระของการหมุน (Rotational Freedom) ในแนวการหมุน u และ v

แนวแกนกลางของขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนที่มีการควบคุมแบบ Simultaneous จะตัดกันได้จุดตัด 1 จุด โดยจุดตัดนี้ไม่จำเป็นต้องอยู่บนแกนดาตั้ม B ดังนั้นแกนดาตั้ม B จึงไม่ได้ถูกใช้ในการควบคุมการจัดวางของขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนของการควบคุมแบบ FRTZF แต่ดาตั้ม B จะถูกใช้ในการสร้างกรอบดาตั้มอ้างอิง (Datum Reference Frame, DRF) เท่านั้น

และสุดท้ายแนวแกนกลางของขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนของรูคู่ใดคู่หนึ่งจะต้องขนานกับระนาบดาตั้ม C โดยไม่จำเป็นต้องจัดวางอยู่บนระนาบดาตั้ม C ทำให้ระดับของการหมุน w ของขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนถูกควบคุมเพิ่มขึ้นอีก 1 ระดับ

ดังนั้นจากแบบงานตัวอย่าง การควบคุมแบบ PLTZF จะส่งผลให้ขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนมีการจัดวางทิศทางและตำแหน่งที่แน่นอนในกรอบดาตั้มอ้างอิง (DRF) โดยมีการควบคุมระดับของความเป็นอิสระในการเคลื่อนที่ (Degree of Freedom) ครบที่ 6 ระดับ ได้แก่ X Y Z u v และ w ซึ่งแกนกลาง (Center Line) ของรูเจาะทั้ง 4 จะต้องอยู่ในขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนรูปทรงกระบอกทั้ง 4 ผู้ตรวจสอบจึงจะตัดสินใจยอมรับ (Accept) ชิ้นงานนี้

ส่วนการควบคุมแบบ FRTZF จะส่งผลให้ขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนมีการจัดวางเฉพาะทิศทางในกรอบดาตั้มอ้างอิง (DRF) เท่านั้น โดยควบคุมระดับของความเป็นอิสระในการเคลื่อนที่เฉพาะการหมุนแค่ 3 ระดับ ได้แก่ u v และ w ซึ่งแกนกลางของรูเจาะทั้ง 4 จะต้องอยู่ในขอบเขตพิกัดความคลาดเคลื่อนรูปทรงกระบอกทั้ง 4 ผู้ตรวจสอบจึงจะตัดสินใจยอมรับชิ้นงานนี้

ดังนั้นเกณฑ์ในการตัดสินใจยอมรับชิ้นงานจึงมีถึง 2 เกณฑ์ เกณฑ์หนึ่งสำหรับการควบคุมแบบ PLTZF และอีกเกณฑ์สำหรับการควบคุมแบบ FRTZF ดังนั้นใครที่ตรวจสอบสัญลักษณ์ GD&T ที่มีลักษณะเป็น Composite Control แล้วได้ผลการตรวจสอบ (Inspection Data) แค่ 1 ชุด แสดงว่าเรายังตรวจสอบไม่ครบตามข้อกำหนดในแบบ

นรเศรษฐ์ คำบำรุง
________________________________
บริษัท N-Tris Solutions & Engineering
ที่ปรึกษาและวิทยากรฝึกอบรมหลักสูตร Geometric Dimensioning & Tolerancing (GD&T), Tolerance Stack-up, Tolerance Allocate
สอบถามปัญหา GD&T หรือติดต่อฝึกอบรมได้ที่ noraseth@gmail.com หรือ ntrissolutions@gmail.com