Lean กระบวนการผลิตที่มุ่งลดความสูญเปล่า

Lean คือกระบวนการผลิตที่มุ่งลดความสูญเปล่าจากการใช้ทรัพยากรที่ไม่ได้สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับ สินค้าและรวมถึงแนวทางการปรับปรุงกระบวนการอย่างต่อเนื่อง ด้วยการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์ (Human capital) โดยไม่เน้นการลงทุนในเทคโนโลยีชั้นสูง แต่มุ่งการปรับปรุงโดยมีตัวพนักงานเป็น ตัวขับเคลื่อนที่สําคัญและสอดคล้องกับปรัชญาคุณภาพ อย่าง TQM โดยการพัฒนาสู่รูปแบบลีนนั้น มีองค์ประกอบสําคัญดังต่อไปนี้

1. การมุ่งขจัดความสูญเปล่า ลดความสูญเปล่าด้วยการวิเคราะห์สาเหตุหลัก (Root cause analysis) และหาแนวทางปรับปรุง ซึ่งจะทําให้เกิดการลดต้นทุนและรอบเวลาการผลิตสั้นลง สร้างความพึงพอใจแก่ลูกค้า ซึ่งความสูญเปล่าจําแนกได้ดังนี้

o การผลิตมากเกินไป (Overproduction)
o การรอคอย (Waiting)
o ความสูญเปล่าจากการขนส่ง (Transportation)
o กระบวนการที่ไร้ประสิทธิผล (Non-Value Added Processing)
o การจัดเก็บสินค้าคงคลังไม่เหมาะสม (Excess Inventory)
o การผลิตของเสีย (Defects)
o ความสูญเปล่าจากการเคลื่อนไหว (Excess Motion)
o การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรไม่เต็มกําลัง (Underutilized Resources)

2. การมุ่งเน้นคุณค่า โดยนิยามมูลค่าจากลูกค้าเป็นหลักคือต้องทําการวิเคราะห์ กระบวนการอย่างเป็นระบบเพื่อระบุกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการผลิตหรือการให้บรกิาร และจําแนกระหว่างกิจกรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่ม กับกิจกรรมที่เกิดความสูญเปล่า หรือ ไม่ได้สร้างมูลค่าในมุมมองของลูกค้า

3. การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง เพื่อความสําเร็จที่ยั่งยืนขององคืกรตอ้งดําเนินการปรับปรุง อย่างต่อเนื่อง เช่น การปรับปรุงสถานที่ทำงาน กระบวนการ การให้บริการลูกค้า

4. การมุ่งเน้นการตอบสนองความต้องการของลูกค้า มุ่งผลิตสินค้า หรือให้บริการที่สอดคล้องกับ ข้อกําหนดของลูกค้า โดยยึด หลักคําถามดังนี้

o ความต้องการของลูกค้าที่แท้จริงคืออะไร
o ลูกค้าต้องการสินค้า/บริการเมื่อไหร่
o จะให้ส่งมอบเมื่อใด
o ระดับราคาเท่าใดที่เหมาะสมและแข็งขันได้
o ปริมาณและรูปแบบความหลากหลายทต้อวงการ

5. การมุ่งเน้นความสมบูรณ์ (Perfection) ด้วยการขจัดความสูญเปล่าอย่างเป็นระบบ (Systematic elimination) เพื่อลดต้นทุนและสร้างมูลค่าสูงสุด (Maximum value) ให้กับ ลูกค้า

Lean มีแนวคิดอย่างไร
แนวคิดการผลิตแบบลีนมุ่งปรับปรุงประสิทธิผลการดําเนินงานด้วยการสร้างให้เกิดการไหล ของงาน ตลอดทั้งกระบวนการอย่างต่อเนื่อง โดยต้องระบุจำแนกความสูญเป่ลาที่เกิดขึ้น ในสายการผลิตเพื่อขจัดความสูญเปล่าและเพิ่มผลิตภาพ หลักการและแนวคิดแบบลีน สรุปไว้เป็นหัวข้อ ดังนี้ (The fifth principles)

1. บ่งชี้คุณค่า (Value) จากมุมมองของลูกค้าคนสุดท้าย
2. ระบุขั้นตอนในกระบวนการสร้างสายธารคุณค่า (ValueStream)
3. ทําให้ขั้นตอนทั้งหมดสร้างคุณค่า (Flow) ต่อเนื่องไปยังลูกค้า
4. ปล่อยให้ลูกค้าดึง (Pull) คุณค่าจากกจิกรรมที่อยู่กอ่นหน้า
5. ติดตามเพื่อความสมบูรณ์แบบ (Perfection)

สามารถนำ Lean ไปใช้แก้ปัญหาได้อย่างไรบ้าง
เราสามารถประยุกต์แนวคิดลีนกับการแก้ปัญหาสายการผลิต นํามาปรับปรุงความยืดหยุ่น ของกระบวนการ ลดความสูญเสียสําหรับ งานสํานักงาน และยังสามารถประยุกต์แนวคิดลีนกับโครงการพัฒนาซอฟต์แวร์ได้อีกด้วย

ประยุกต์แนวคิดลีนกับการแก้ปัญหาสายการผลิต โดยขจัดความสูญเสียต่างๆ เช่น

o ความสูญเสียจากการจัดเก็บ (Spacelosses)
o ความสูญเสียทางเวลาสร้างผลผลิต (Throughputtimes)
o เกิดสต็อกงานระหว่างกระบวนการ (WIP inventory)
o การเกิดของเสีย (Defects)
o การขัดจังหวะของงาน (Distributions)
o การขาดความยืดหยุ่น